Mirasçılar Arasında Ecrimisil Davasında İntifadan Men Şartı ve İstisnaları

Mirasçılar Arasında Ecrimisil Davasında İntifadan Men Şartı ve İstisnaları

Miras bırakanın vefatıyla birlikte mirasçılar arasında çoğu zaman taşınmazların kullanımı, kira gelirleri ve ortak mülkiyetin nasıl yürütüleceği konusunda uyuşmazlıklar ortaya çıkar. Bu uyuşmazlıkların en sık görülenlerinden biri de bir mirasçının ortak taşınmazı tek başına kullanması veya kiraya verip gelirini tek başına alması hâlinde, diğer mirasçıların ecrimisil (haksız işgal tazminatı) talep edip edemeyeceğidir.

Bu noktada karşımıza kritik bir kavram çıkar: İntifadan men.

Bu yazıda;

• İntifadan menin ne olduğunu,

• Hangi durumlarda ecrimisil için şart olduğunu,

• Bildirim/ispata ilişkin pratik yöntemleri,

• Özellikle dükkan, işyeri, depo gibi gelir getiren taşınmazlarda intifadan men şartının aranmadığı istisnaları,
  uygulama odaklı şekilde ele alıyoruz.

---

1) İntifadan Men Nedir?

İntifadan men, özetle bir mirasçının (ya da paydaşın), diğer mirasçıya/paydaşa ortak taşınmazdan veya taşınmazın gelirinden yararlanma isteğini açıkça bildirmesi ve buna rağmen yararlandırılmaması hâlini ifade eder.

Miras ortaklığı devam ederken, mirasçıların birbirlerinin kullanımına zımnen (örtülü) rıza gösterdikleri varsayılır. Bu nedenle, eğer taşınmazı kullanan mirasçıya karşı “artık rızam yok, payım oranında kullanmak/gelir almak istiyorum” iradesi açıkça ortaya konulmamışsa, uygulamada çoğu dosyada ecrimisil talebi “şart gerçekleşmediği” gerekçesiyle zayıflar.

Kısacası intifadan men; zımni rızanın bittiğini ve artık tazminat talep edileceğini gösteren dönüm noktasıdır.

---

2) Ecrimisil Hangi Tarihten İtibaren İstenebilir?

Genel kural olarak, intifadan men şartı gerekiyorsa, ecrimisil talebi bakımından güçlü başlangıç tarihi intifadan menin gerçekleştiği tarih (yani bildirimin karşı tarafa ulaştığı ve men olgusunun doğduğu an) kabul edilir.

Bu nedenle uygulamada şu ayrım çok önemlidir:

• İntifadan men şartı aranan hâllerde: Ecrimisil genellikle men tarihinden sonrası için güçlü olur.

• İntifadan men şartının aranmadığı istisna hâllerde: Dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık dönem için ecrimisil talebi daha güçlü kurulur (zamanaşımı itirazı/def’i ve somut olay şartları saklıdır).

---

3) İntifadan Men Bildirimi Nasıl Yapılır?

Kanunda bildirimin mutlaka şu şekilde yapılacağına dair katı bir şekil şartı yoktur. Ancak ispat kolaylığı açısından en güvenli yöntem şudur:

 Noter ihtarnamesi ile bildirim

Noterden gönderilecek ihtarname, hem içeriği hem gönderim/tebliğ tarihi açısından ispatı kolaylaştırır.

Bununla birlikte intifadan men olgusu;tanık,yazılı mesajlar/e-postalar,tutanaklar,yemin,diğer her türlü delil ile de ispatlanabilir.

Uygulamada ayrıca mahkemenin, intifadan men şartının gerçekleşip gerçekleşmediğini dosya kapsamına göre kendiliğinden değerlendirdiği durumlar görülebilmektedir.

---

4) Gelir Getiren Taşınmazlarda (Dükkan/İşyeri/Depo) İntifadan Men İstisnası

Eğer miras kalan taşınmazlar;dükkan, işyeri gibi kira getirici yerlerse ya da ticari amaçlı depo olup fiilen gelir elde edilen/edilmesi beklenen nitelikteyse,uygulamada yerleşik kabul gören yaklaşım şudur:

 “Hukuksal semere” getiren taşınmazlarda intifadan men şartı çoğu durumda aranmaz.

Çünkü bir dükkanın/işyerinin doğası gereği kiraya verilmesi ve gelir sağlaması beklenir. Bu tür taşınmazı bir mirasçı;

• bizzat kullanıyorsa (ticari faaliyeti kendisi yürütüyorsa),

• kiraya vermiş ve kira bedelini tek başına alıyorsa,diğer mirasçılar çoğu dosyada ihtar çekmemiş olsa bile payları oranında ecrimisil talebini daha güçlü şekilde ileri sürebilir.

“Depo” bakımından, her depoyu otomatik şekilde istisna gibi kurmak yerine, makalede “deponun ticari nitelikte olması, gelir elde edilmesi/edilmesi beklentisi ve somut kullanım biçimi” vurgusunu yapmak metni daha sağlam kılar.

---

5) İntifadan Men Şartının Arandığı ve Aranmadığı Haller (Karşılaştırma)

Aşağıdaki tablo, uygulamada en sık karşılaşılan durumu pratik şekilde özetler:

---

6) Sonuç :

Eğer taşınmaz dükkan/işyeri/depo gibi gelir getirici nitelikteyse; intifadan men şartının aranmadığı istisnalar devreye girebilir ve bu, 5 yıla kadar geriye dönük ecrimisil talebi bakımından ciddi avantaj sağlar (zamanaşımı def’i ve somut olay şartları saklıdır).

 

Makale bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki destek için iletişime geçiniz.